دیدن خون در ادرار، حتی اگر بدون درد باشد، موضوعی نیست که بتوان به‌سادگی از کنار آن گذشت. یکی از دلایل مهم خون در ادرار می‌تواند وجود تومور در مثانه باشد. البته هر خون‌ادراری به معنای سرطان نیست، اما بررسی دقیق آن توسط متخصص اورولوژی ضروری است. یکی از روش‌های اصلی برای بررسی و درمان تومورهای مثانه، عملی به نام TURBT است.

TURBT مخفف Transurethral Resection of Bladder Tumor است و در فارسی معمولاً به آن رزکسیون اندوسکوپیک تومور مثانه یا تراش تومور مثانه از راه مجرا گفته می‌شود. در این روش، پزشک بدون ایجاد برش روی شکم، از طریق مجرای ادرار وارد مثانه می‌شود، تومور را مشاهده می‌کند، آن را برمی‌دارد و نمونه را برای بررسی به آزمایشگاه پاتولوژی می‌فرستد.

TURBT هم نقش تشخیصی دارد و هم در بسیاری از تومورهای سطحی مثانه نقش درمانی ایفا می‌کند. در این مقاله به زبان ساده توضیح می‌دهیم TURBT چیست، چه زمانی انجام می‌شود، مراحل عمل چگونه است، بعد از عمل چه مراقبت‌هایی لازم است و چرا پیگیری منظم بعد از آن اهمیت زیادی دارد.

TURBT چیست؟

TURBT یک روش اندوسکوپیک برای برداشتن تومورهای مثانه از راه مجرای ادرار است. در این روش، متخصص اورولوژی از وسیله‌ای به نام سیستوسکوپ یا رزکتوسکوپ استفاده می‌کند تا داخل مثانه را ببیند و توده مشکوک را بردارد.

این عمل یکی از مهم‌ترین روش‌ها برای تشخیص و درمان اولیه تومور مثانه است. منابعی مانند Mayo Clinic و Cleveland Clinic نیز TURBT را روشی برای تشخیص سرطان مثانه و برداشتن تومورهایی معرفی می‌کنند که هنوز به لایه عضلانی مثانه نفوذ نکرده‌اند.

معنی TURBT به زبان ساده

اگر بخواهیم ساده بگوییم، TURBT یعنی پزشک از راه مجرای ادرار وارد مثانه می‌شود و تومور را از داخل مثانه برمی‌دارد. در این روش معمولاً برشی روی پوست شکم یا بدن ایجاد نمی‌شود.

پزشک با دوربین داخل مثانه را مشاهده می‌کند و با ابزار مخصوص، تومور را تراش می‌دهد یا برمی‌دارد. سپس نمونه برای بررسی دقیق‌تر به پاتولوژی ارسال می‌شود.

چرا به آن رزکسیون اندوسکوپیک تومور مثانه می‌گویند؟

«رزکسیون» یعنی برداشتن یا خارج کردن بافت. «اندوسکوپیک» یعنی انجام کار با دوربین و ابزار ظریف از داخل مجاری طبیعی بدن. بنابراین رزکسیون اندوسکوپیک تومور مثانه یعنی برداشتن تومور مثانه با دوربین و ابزار مخصوص از راه مجرای ادرار.

این روش به پزشک اجازه می‌دهد هم ظاهر تومور را ببیند و هم نمونه کافی برای بررسی آزمایشگاهی تهیه کند. همین نمونه مشخص می‌کند تومور خوش‌خیم است یا بدخیم، چه درجه‌ای دارد و چقدر به دیواره مثانه نفوذ کرده است.

تفاوت TURBT با جراحی باز مثانه

در TURBT، ابزار از راه مجرای ادرار وارد مثانه می‌شود و معمولاً نیازی به برش روی شکم نیست. به همین دلیل، این روش نسبت به جراحی باز کم‌تهاجمی‌تر است.

اما در جراحی باز یا جراحی‌های وسیع‌تر مثانه، ممکن است برش شکمی لازم باشد. این روش‌ها معمولاً برای موارد پیشرفته‌تر یا شرایطی استفاده می‌شوند که تومور به عضله مثانه نفوذ کرده یا نیاز به درمان وسیع‌تری وجود دارد.

TURBT چه کاربردی دارد؟

TURBT فقط یک عمل برای برداشتن تومور نیست؛ بلکه یکی از مهم‌ترین مراحل تشخیص، مرحله‌بندی و تصمیم‌گیری درمان در تومورهای مثانه است. پزشک با TURBT می‌تواند بافت تومور را بردارد و آن را برای بررسی زیر میکروسکوپ ارسال کند.

در بسیاری از بیماران، به‌خصوص تومورهای غیرتهاجمی به عضله، TURBT نخستین و اصلی‌ترین درمان محسوب می‌شود.

تشخیص نوع تومور مثانه

ظاهر تومور در سیستوسکوپی می‌تواند اطلاعات اولیه بدهد، اما تشخیص قطعی با بررسی پاتولوژی انجام می‌شود. نمونه‌ای که در TURBT برداشته می‌شود، زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود.

پاتولوژی مشخص می‌کند تومور از چه نوعی است. شایع‌ترین نوع سرطان مثانه معمولاً از سلول‌های پوشاننده داخل مثانه شروع می‌شود که به آن کارسینوم اوروتلیال گفته می‌شود.

تعیین عمق درگیری دیواره مثانه

یکی از مهم‌ترین سؤال‌ها در تومور مثانه این است که آیا تومور فقط سطح داخلی مثانه را درگیر کرده یا به لایه عضلانی مثانه نفوذ کرده است. این موضوع مسیر درمان را کاملاً تغییر می‌دهد.

اگر تومور به عضله مثانه نرسیده باشد، ممکن است با TURBT و درمان‌های داخل مثانه کنترل شود. اما اگر تومور به عضله نفوذ کرده باشد، معمولاً نیاز به بررسی و درمان‌های جدی‌تر وجود دارد.

برداشتن تومورهای سطحی مثانه

در تومورهای سطحی یا غیرتهاجمی به عضله، TURBT می‌تواند بخش اصلی درمان باشد. پزشک تلاش می‌کند تومور قابل مشاهده را به‌طور کامل بردارد.

البته حتی بعد از برداشتن کامل تومور، احتمال عود وجود دارد. به همین دلیل، بیماران باید طبق برنامه پزشک سیستوسکوپی‌های پیگیری انجام دهند.

کمک به برنامه‌ریزی درمان‌های بعدی

بعد از TURBT، جواب پاتولوژی به پزشک کمک می‌کند تصمیم بگیرد بیمار به چه درمانی نیاز دارد. بعضی بیماران فقط نیاز به پیگیری منظم دارند، اما بعضی دیگر ممکن است به تزریق دارو داخل مثانه، BCG، شیمی‌درمانی داخل مثانه یا درمان‌های گسترده‌تر نیاز داشته باشند.

در برخی موارد، اگر تومور پرخطر باشد یا نمونه‌برداری کافی نباشد، پزشک ممکن است TURBT مجدد را توصیه کند.

چه بیمارانی ممکن است به TURBT نیاز داشته باشند؟

هر بیمار با توده مشکوک در مثانه ممکن است نیاز به TURBT داشته باشد. این توده ممکن است در سونوگرافی، سی‌تی‌اسکن یا سیستوسکوپی دیده شود. گاهی هم بیمار فقط با علامتی مانند خون در ادرار مراجعه می‌کند.

تشخیص نیاز به TURBT با متخصص اورولوژی است و معمولاً پس از بررسی علائم، آزمایش ادرار، تصویربرداری و سیستوسکوپی انجام می‌شود.

وجود خون در ادرار

یکی از شایع‌ترین علائم تومور مثانه، خون در ادرار است. این خون ممکن است واضح باشد و ادرار را قرمز یا چای‌رنگ کند، یا فقط در آزمایش ادرار دیده شود.

نکته مهم این است که خون‌ادراری ناشی از تومور مثانه ممکن است بدون درد باشد. بنابراین نبود درد به معنی بی‌اهمیت بودن خون در ادرار نیست.

مشاهده توده در سونوگرافی یا سی‌تی‌اسکن

گاهی بیمار به دلیل درد، عفونت ادراری، سنگ یا بررسی‌های دیگر سونوگرافی می‌دهد و در آن یک توده یا ضایعه مشکوک در مثانه دیده می‌شود. در این حالت، پزشک معمولاً بررسی دقیق‌تر با سیستوسکوپی و در صورت نیاز TURBT را پیشنهاد می‌کند.

سی‌تی‌اسکن نیز می‌تواند اطلاعات بیشتری درباره مثانه، کلیه‌ها، حالب‌ها و اطراف مثانه بدهد، اما تشخیص نهایی تومور معمولاً با دید مستقیم و نمونه‌برداری انجام می‌شود.

یافته مشکوک در سیستوسکوپی

سیستوسکوپی روشی است که پزشک با دوربین داخل مثانه را مشاهده می‌کند. اگر در سیستوسکوپی توده، برجستگی، ضایعه قرمز، زخمی یا مشکوک دیده شود، ممکن است TURBT لازم باشد.

گاهی ضایعات مثانه بسیار کوچک یا صاف هستند و تشخیص آن‌ها نیاز به تجربه و دقت دارد. در موارد مشکوک، نمونه‌برداری اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

پیگیری بیماران با سابقه سرطان مثانه

تومورهای مثانه، به‌خصوص انواع سطحی، احتمال عود دارند. به همین دلیل بیمارانی که قبلاً سرطان مثانه داشته‌اند، نیاز به سیستوسکوپی‌های منظم دارند.

اگر در پیگیری‌ها ضایعه جدید دیده شود، ممکن است پزشک دوباره TURBT انجام دهد تا تومور برداشته و بررسی شود.

عمل TURBT چگونه انجام می‌شود؟

TURBT معمولاً در اتاق عمل انجام می‌شود. بیمار در طول عمل تحت بیهوشی عمومی یا بی‌حسی نخاعی قرار می‌گیرد و درد احساس نمی‌کند. نوع بیهوشی به شرایط بیمار، نظر متخصص بیهوشی و برنامه جراحی بستگی دارد.

در این عمل، ابزار از راه مجرای ادرار وارد مثانه می‌شود و پزشک تومور را از داخل مثانه برمی‌دارد.

بیهوشی یا بی‌حسی نخاعی

TURBT ممکن است با بیهوشی عمومی یا بی‌حسی نخاعی انجام شود. در بیهوشی عمومی، بیمار خواب است. در بی‌حسی نخاعی، پایین‌تنه بی‌حس می‌شود و بیمار درد احساس نمی‌کند.

قبل از عمل، متخصص بیهوشی وضعیت قلب، ریه، فشار خون، دیابت، داروهای مصرفی و سابقه حساسیت دارویی را بررسی می‌کند.

ورود سیستوسکوپ از راه مجرای ادرار

بعد از آماده‌سازی، جراح وسیله‌ای به نام سیستوسکوپ یا رزکتوسکوپ را از راه مجرای ادرار وارد مثانه می‌کند. این وسیله دوربین، منبع نور و مسیر عبور ابزار جراحی دارد.

پزشک داخل مثانه را با دقت بررسی می‌کند و محل، تعداد، اندازه و ظاهر تومورها را ارزیابی می‌کند.

تراش و برداشتن تومور

در مرحله اصلی، تومور با حلقه الکتریکی یا ابزار مخصوص برداشته می‌شود. گاهی پایه تومور نیز تراش داده می‌شود تا نمونه کافی از عمق ضایعه به دست بیاید.

برداشتن مناسب تومور اهمیت زیادی دارد، چون اگر نمونه شامل لایه‌های لازم نباشد، تشخیص عمق درگیری ممکن است ناقص شود. در برخی موارد، از انرژی الکتریکی برای کنترل خونریزی استفاده می‌شود.

ارسال نمونه به پاتولوژی

بافت برداشته‌شده به آزمایشگاه پاتولوژی ارسال می‌شود. پاتولوژیست نمونه را زیر میکروسکوپ بررسی می‌کند و نوع تومور، درجه آن و میزان نفوذ به دیواره مثانه را گزارش می‌دهد.

این جواب برای تصمیم‌گیری درمانی بسیار مهم است. گاهی برنامه درمانی نهایی فقط بعد از دریافت جواب پاتولوژی مشخص می‌شود.

شست‌وشوی مثانه و گذاشتن سوند

در پایان عمل، مثانه شست‌وشو داده می‌شود تا خونابه و قطعات ریز خارج شوند. معمولاً یک سوند ادراری گذاشته می‌شود تا ادرار از مثانه خارج شود و در صورت نیاز مثانه شست‌وشوی مداوم داشته باشد.

مدت ماندن سوند به اندازه تومور، میزان خونریزی، عمق تراش و نظر پزشک بستگی دارد.

آمادگی قبل از TURBT

آمادگی قبل از TURBT به کاهش عوارض و انجام ایمن‌تر عمل کمک می‌کند. بیمار باید تمام سوابق پزشکی، داروها و حساسیت‌های دارویی خود را به پزشک اطلاع دهد.

اگر بیمار عفونت ادراری، مصرف داروی رقیق‌کننده خون یا بیماری زمینه‌ای مهم داشته باشد، باید قبل از عمل به‌درستی مدیریت شود.

آزمایش خون و ادرار

قبل از عمل، معمولاً آزمایش خون برای بررسی کم‌خونی، عملکرد کلیه، قند خون و وضعیت انعقاد انجام می‌شود. آزمایش ادرار و در صورت نیاز کشت ادرار نیز اهمیت دارد.

اگر عفونت ادراری وجود داشته باشد، پزشک ممکن است ابتدا آنتی‌بیوتیک تجویز کند و زمان عمل را تا کنترل عفونت تنظیم کند.

بررسی داروهای رقیق‌کننده خون

داروهایی مانند آسپرین، وارفارین، کلوپیدوگرل، ریواروکسابان، آپیکسابان یا سایر داروهای ضدانعقاد می‌توانند خطر خونریزی را افزایش دهند.

بیمار نباید این داروها را خودسرانه قطع کند. قطع یا تغییر آن‌ها باید با نظر متخصص اورولوژی و در صورت نیاز پزشک قلب یا پزشک معالج انجام شود.

درمان عفونت ادراری

وجود عفونت فعال ادراری می‌تواند خطر تب و عفونت بعد از عمل را بالا ببرد. علائمی مانند سوزش ادرار، تب، لرز، بوی بد ادرار یا درد زیر شکم باید قبل از عمل به پزشک گفته شود.

درمان عفونت قبل از TURBT یکی از اقدامات مهم برای کاهش عوارض است.

ناشتا بودن و ارزیابی بیهوشی

بیمار معمولاً باید چند ساعت قبل از عمل ناشتا باشد. مدت دقیق ناشتا بودن را تیم درمان مشخص می‌کند.

متخصص بیهوشی نیز قبل از عمل وضعیت عمومی بیمار را بررسی می‌کند تا نوع بیهوشی یا بی‌حسی مناسب انتخاب شود.

گفت‌وگو با متخصص اورولوژی

قبل از TURBT، بیمار بهتر است بداند هدف عمل چیست: تشخیص، درمان، نمونه‌برداری یا ترکیبی از این موارد. همچنین باید درباره احتمال سوند، خون در ادرار، جواب پاتولوژی و نیاز به درمان‌های بعدی آگاه باشد.

این گفت‌وگو به بیمار کمک می‌کند با نگرانی کمتر و آمادگی بیشتر وارد روند درمان شود.

مراقبت‌های بعد از TURBT

بعد از TURBT، بیمار مدتی در ریکاوری و سپس در بخش تحت نظر قرار می‌گیرد. بسته به شرایط، ممکن است همان روز یا پس از یک تا چند روز مرخص شود.

مراقبت بعد از عمل شامل کنترل خونریزی، مراقبت از سوند، مصرف داروها، نوشیدن مایعات طبق توصیه پزشک و پیگیری جواب پاتولوژی است.

بستری یا ترخیص بعد از عمل

مدت بستری به اندازه و تعداد تومورها، میزان خونریزی، نیاز به شست‌وشوی مثانه، شرایط عمومی بیمار و نظر پزشک بستگی دارد.

برخی TURBTها سبک‌تر هستند و بیمار زودتر مرخص می‌شود. اما اگر تومور بزرگ باشد یا خونریزی بیشتر باشد، ممکن است نیاز به بستری طولانی‌تر وجود داشته باشد.

وجود سوند ادراری

بعد از TURBT، معمولاً سوند ادراری گذاشته می‌شود. سوند کمک می‌کند ادرار و خونابه از مثانه خارج شود و مثانه بهتر تخلیه شود.

در بعضی بیماران، شست‌وشوی مداوم مثانه انجام می‌شود تا لخته ایجاد نشود. زمان خارج کردن سوند را پزشک بر اساس شرایط بیمار تعیین می‌کند.

خون در ادرار و سوزش ادرار

وجود مقداری خون در ادرار بعد از TURBT طبیعی است. ادرار ممکن است صورتی، قرمز کم‌رنگ یا گاهی همراه با لخته‌های کوچک باشد. معمولاً این وضعیت به‌تدریج بهتر می‌شود.

سوزش ادرار، تکرر ادرار و احساس فوریت در ادرار نیز ممکن است برای مدتی وجود داشته باشد. اما خونریزی شدید، دفع لخته زیاد، بند آمدن ادرار، تب یا درد شدید باید جدی گرفته شود.

مصرف مایعات

مصرف مایعات کافی، در صورت اجازه پزشک، می‌تواند به شست‌وشوی مثانه و کاهش غلظت ادرار کمک کند. البته اگر بیمار محدودیت مصرف مایعات دارد، مثلاً به دلیل بیماری قلبی یا کلیوی، باید طبق نظر پزشک عمل کند.

نوشیدن آب به‌تنهایی جایگزین پیگیری پزشکی نیست، اما بخشی از مراقبت بعد از عمل محسوب می‌شود.

فعالیت بدنی و رابطه جنسی

بعد از TURBT، بیمار باید برای مدتی از فعالیت سنگین، بلند کردن اجسام سنگین، ورزش شدید و فشار آوردن به شکم خودداری کند. این کار به کاهش احتمال خونریزی کمک می‌کند.

رابطه جنسی نیز بهتر است تا زمانی که پزشک اجازه می‌دهد به تعویق بیفتد، به‌خصوص اگر هنوز خون در ادرار، درد یا سوند وجود دارد.

زمان دریافت جواب پاتولوژی

جواب پاتولوژی معمولاً چند روز بعد آماده می‌شود، اما زمان دقیق بسته به مرکز درمانی متفاوت است. این جواب یکی از مهم‌ترین بخش‌های روند درمان است.

بیمار نباید بعد از بهتر شدن علائم، پیگیری جواب را فراموش کند. تصمیم درباره درمان تکمیلی، پیگیری یا TURBT مجدد به همین گزارش وابسته است.

عوارض احتمالی TURBT

TURBT معمولاً روشی رایج و استاندارد در اورولوژی است، اما مانند هر عمل دیگری می‌تواند عوارض داشته باشد. آگاهی از این عوارض به بیمار کمک می‌کند علائم هشدار را به‌موقع تشخیص دهد.

بیشتر عوارض خفیف و قابل کنترل هستند، اما برخی موارد نیاز به مراجعه فوری دارند.

خونریزی

خونریزی بعد از TURBT شایع است و در بیشتر موارد خفیف و موقتی است. اما اگر خونریزی زیاد باشد یا لخته باعث بسته شدن سوند یا بند آمدن ادرار شود، باید سریعاً بررسی شود.

گاهی خونریزی ممکن است چند روز بعد از عمل دوباره بیشتر شود، به‌خصوص اگر بیمار زود فعالیت سنگین انجام دهد یا داروهای رقیق‌کننده خون را بدون هماهنگی مصرف کند.

عفونت ادراری

پس از ورود ابزار به مجاری ادراری و مثانه، احتمال عفونت ادراری وجود دارد. تب، لرز، سوزش شدید ادرار، بوی بد ادرار یا درد زیر شکم می‌تواند نشانه عفونت باشد.

در صورت بروز این علائم، بیمار باید با پزشک تماس بگیرد و از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک پرهیز کند.

سوراخ شدن دیواره مثانه

در مواردی، به‌خصوص اگر تومور بزرگ یا عمیق باشد، ممکن است دیواره مثانه حین تراش آسیب ببیند یا سوراخ شود. این عارضه همیشه نیاز به جراحی باز ندارد و بسیاری از موارد با سوند و مراقبت درمان می‌شوند.

اما در موارد شدیدتر، ممکن است نیاز به اقدامات بیشتر وجود داشته باشد. تصمیم‌گیری به شدت آسیب و وضعیت بیمار بستگی دارد.

تکرر و سوزش ادرار

تکرر ادرار، احساس فوریت و سوزش بعد از TURBT می‌تواند به دلیل تحریک مثانه باشد. این علائم معمولاً موقتی هستند.

اگر علائم طولانی شوند یا همراه با تب و درد شدید باشند، باید بررسی شوند.

نیاز به TURBT مجدد

در برخی بیماران، پزشک ممکن است چند هفته بعد TURBT دوم را توصیه کند. این موضوع مخصوصاً در تومورهای پرخطر، تومورهای T1، تومورهای درجه بالا یا وقتی نمونه عضله کافی در پاتولوژی وجود ندارد، مطرح می‌شود.

TURBT مجدد به معنی شکست درمان نیست؛ بلکه گاهی برای اطمینان از برداشت کامل تومور و مرحله‌بندی دقیق‌تر ضروری است.

عود تومور مثانه

یکی از ویژگی‌های مهم تومورهای مثانه، احتمال عود است. حتی اگر تومور به‌طور کامل برداشته شود، ممکن است در آینده ضایعه جدید ایجاد شود.

به همین دلیل، پیگیری منظم با سیستوسکوپی بخش جدایی‌ناپذیر درمان تومور مثانه است.

درمان‌های تکمیلی بعد از TURBT

بعد از TURBT، درمان تمام نشده است. مسیر بعدی به جواب پاتولوژی، تعداد تومورها، اندازه، درجه، مرحله و احتمال عود بستگی دارد.

برخی بیماران فقط پیگیری می‌شوند، اما برخی دیگر به درمان داخل مثانه یا درمان‌های گسترده‌تر نیاز دارند.

تزریق دارو داخل مثانه

در بعضی موارد، پزشک پس از TURBT دارو را مستقیم داخل مثانه تزریق می‌کند. هدف این است که سلول‌های باقی‌مانده احتمالی از بین بروند و احتمال عود کاهش پیدا کند.

این داروها از طریق سوند وارد مثانه می‌شوند و برای مدت مشخصی داخل مثانه می‌مانند.

شیمی‌درمانی داخل مثانه

شیمی‌درمانی داخل مثانه با شیمی‌درمانی عمومی بدن متفاوت است. در این روش، دارو داخل مثانه وارد می‌شود و بیشتر اثر موضعی دارد.

این درمان ممکن است بلافاصله بعد از TURBT یا در دوره‌های بعدی انجام شود؛ بسته به نوع و خطر تومور.

ایمنی‌درمانی داخل مثانه با BCG

در بعضی تومورهای غیرتهاجمی اما پرخطر مثانه، پزشک ممکن است درمان داخل مثانه با BCG را توصیه کند. BCG نوعی ایمنی‌درمانی موضعی است که سیستم ایمنی مثانه را برای مقابله با سلول‌های سرطانی تحریک می‌کند.

این درمان باید طبق برنامه مشخص انجام شود و بیمار باید عوارض احتمالی مانند تب، سوزش ادرار یا علائم تحریک مثانه را به پزشک اطلاع دهد.

پیگیری منظم با سیستوسکوپی

پیگیری بعد از TURBT بسیار مهم است. حتی اگر تومور کاملاً برداشته شود، مثانه باید در فواصل منظم با سیستوسکوپی بررسی شود.

برنامه پیگیری بسته به خطر عود و نوع تومور متفاوت است. بیمار نباید فقط به نبود علائم اکتفا کند، چون عود تومور ممکن است در مراحل اولیه بدون علامت باشد.

اهمیت جواب پاتولوژی بعد از TURBT

گزارش پاتولوژی، نقشه راه درمان بعد از TURBT است. این گزارش فقط نمی‌گوید تومور وجود دارد یا نه؛ بلکه مشخص می‌کند تومور چه ویژگی‌هایی دارد و چقدر خطرناک است.

بیمار بهتر است جواب پاتولوژی را با متخصص اورولوژی مرور کند و معنی اصطلاحات آن را بپرسد.

درجه تومور یعنی چه؟

درجه یا Grade نشان می‌دهد سلول‌های تومور زیر میکروسکوپ چقدر غیرطبیعی هستند. تومورهای درجه پایین معمولاً آهسته‌تر رشد می‌کنند و رفتار کم‌خطرتر دارند.

تومورهای درجه بالا رفتار تهاجمی‌تری دارند و احتمال عود یا پیشرفت آن‌ها بیشتر است. بنابراین ممکن است نیاز به درمان و پیگیری جدی‌تر داشته باشند.

مرحله تومور یعنی چه؟

مرحله یا Stage نشان می‌دهد تومور چقدر به دیواره مثانه نفوذ کرده است. اگر تومور فقط لایه داخلی را درگیر کرده باشد، درمان با TURBT و درمان داخل مثانه ممکن است کافی باشد.

اما اگر تومور به عضله مثانه رسیده باشد، بیماری جدی‌تر محسوب می‌شود و ممکن است درمان‌هایی مانند جراحی وسیع‌تر، شیمی‌درمانی، رادیوتراپی یا ترکیبی از روش‌ها مطرح شود.

تومور سطحی و تومور تهاجمی چه تفاوتی دارند؟

تومور سطحی یا غیرتهاجمی به عضله، به لایه عضلانی مثانه نفوذ نکرده است. این نوع تومورها اغلب با TURBT و درمان‌های داخل مثانه مدیریت می‌شوند.

تومور تهاجمی به عضله، به لایه عضلانی مثانه رسیده است. این حالت معمولاً نیاز به درمان‌های جدی‌تر و بررسی کامل‌تر دارد.

تصمیم درمانی بعد از جواب نمونه

بعد از آماده شدن جواب پاتولوژی، پزشک درباره مرحله بعد تصمیم می‌گیرد. این تصمیم ممکن است شامل پیگیری، تزریق دارو داخل مثانه، BCG، TURBT مجدد یا بررسی درمان‌های پیشرفته‌تر باشد.

بنابراین مراجعه برای بررسی جواب پاتولوژی به اندازه خود عمل مهم است.

پرسش‌های متداول FAQ

۱. آیا TURBT همان جراحی سرطان مثانه است؟

TURBT یکی از اصلی‌ترین روش‌ها برای تشخیص و درمان اولیه تومورهای مثانه است، مخصوصاً تومورهایی که به عضله مثانه نفوذ نکرده‌اند. در موارد پیشرفته‌تر، ممکن است درمان‌های دیگری مانند جراحی وسیع‌تر، شیمی‌درمانی، ایمنی‌درمانی یا رادیوتراپی هم لازم شود.

۲. آیا TURBT با برش شکم انجام می‌شود؟

خیر. TURBT معمولاً بدون برش شکمی انجام می‌شود. پزشک ابزار را از طریق مجرای ادرار وارد مثانه می‌کند و تومور را از داخل مثانه برمی‌دارد.

۳. بعد از TURBT خون در ادرار طبیعی است؟

بله، مقدار کمی خون در ادرار بعد از TURBT طبیعی است و معمولاً به‌تدریج کم می‌شود. اما خونریزی شدید، دفع لخته‌های زیاد، بند آمدن ادرار یا ضعف و سرگیجه باید سریعاً بررسی شود.

۴. آیا بعد از TURBT تومور مثانه برمی‌گردد؟

احتمال عود در تومورهای مثانه وجود دارد، حتی اگر تومور به‌طور کامل برداشته شده باشد. به همین دلیل، پیگیری منظم با سیستوسکوپی و رعایت برنامه درمانی پزشک بسیار مهم است.

۵. جواب پاتولوژی بعد از TURBT چه اهمیتی دارد؟

جواب پاتولوژی مشخص می‌کند تومور چه نوعی است، درجه آن چقدر است و آیا به لایه عضلانی مثانه نفوذ کرده یا نه. تصمیم درباره درمان بعدی بر اساس همین جواب گرفته می‌شود.

۶. آیا بعد از TURBT نیاز به BCG یا شیمی‌درمانی داخل مثانه هست؟

برای همه بیماران لازم نیست. نیاز به BCG یا شیمی‌درمانی داخل مثانه به نوع تومور، درجه، مرحله، تعداد تومورها، اندازه و احتمال عود بستگی دارد. پزشک پس از بررسی جواب پاتولوژی تصمیم می‌گیرد.

۷. چه علائمی بعد از TURBT خطرناک است؟

تب، لرز، خونریزی شدید، دفع لخته زیاد، بند آمدن ادرار، درد شدید زیر شکم، سوزش شدید همراه با بدحالی یا ترشح غیرطبیعی باید سریعاً توسط پزشک بررسی شود.

جمع‌بندی

TURBT یا رزکسیون اندوسکوپیک تومور مثانه یکی از مهم‌ترین روش‌ها برای تشخیص و درمان اولیه تومورهای مثانه است. در این روش، متخصص اورولوژی بدون ایجاد برش روی شکم و از راه مجرای ادرار وارد مثانه می‌شود، تومور را مشاهده و خارج می‌کند و نمونه را برای بررسی پاتولوژی ارسال می‌کند.

اهمیت TURBT فقط در برداشتن تومور نیست؛ بلکه این عمل مشخص می‌کند تومور چه نوعی دارد، چقدر عمیق شده و آیا به درمان‌های تکمیلی مانند داروی داخل مثانه، BCG، TURBT مجدد یا درمان‌های پیشرفته‌تر نیاز هست یا نه. از طرف دیگر، چون تومورهای مثانه احتمال عود دارند، پیگیری منظم بعد از عمل بسیار ضروری است.

اگر شما با علائمی مانند خون در ادرار، تکرر ادرار غیرعادی، سوزش ادرار، درد زیر شکم یا مشاهده توده مثانه در سونوگرافی و سی‌تی‌اسکن مواجه هستید، بهتر است بررسی را به تأخیر نیندازید. دکتر آرش رنجبر، متخصص اورولوژی می‌تواند با ارزیابی دقیق علائم، انجام بررسی‌های لازم و انتخاب مناسب‌ترین روش درمان، شما را در مسیر تشخیص، درمان و پیگیری تومورهای مثانه همراهی کند.