خارج کردن سنگ کلیه با جراحی PCNL
خارج کردن سنگ کلیه با جراحی PCNL
درد شدید پهلو، تهوع و استفراغ، علائمی هستند که بسیاری از افراد مبتلا به سنگ کلیه با آن دست و پنجه نرم میکنند. این درد آزاردهنده ناشی از حرکت سنگ در مجاری ادراری و ایجاد انسداد است. خوشبختانه، با پیشرفت تکنولوژی پزشکی، روشهای درمانی مؤثری برای بیماری سنگ کلیه ابداع شده است. یکی از این روشها، جراحی PCNL است که به دلیل مزایای فراوان، به عنوان یکی از بهترین گزینهها برای درمان سنگهای کلیه در نظر گرفته میشود. برای آشنایی بیشتر با این روش درمانی پیشرفته، خواندن این مقاله را توصیه می کنیم.

جراحی PCNL
علت تشکیل سنگ در کلیه
تشکیل سنگ کلیه یک فرایند پیچیده است که عوامل متعددی در آن نقش دارند. به طور کلی، سنگ کلیه زمانی ایجاد میشود که مواد معدنی موجود در ادرار به شکل بلورهای سخت رسوب مینمایند. این بلورها میتوانند در اندازههای مختلف رشد کرده و در کلیهها، حالب، مثانه یا مجرای ادرار گیر کنند. دلایل اصلی تشکیل سنگ کلیه را میتوان به شرح زیر تقسیمبندی کرد:
- عوامل فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی: تشکیل سنگ کلیه اغلب به دلیل تجمع بیش از حد مواد معدنی مانند کلسیم و اگزالات در ادرار رخ میدهد. کم آبی بدن، برخی بیماریها مثل نقرس و عفونتهای ادراری نیز میتوانند این مشکل را تشدید کنند. به عبارت دیگر، عدم تعادل در ترکیب ادرار و عوامل دیگری مانند رژیم غذایی و عفونت، در ایجاد سنگ کلیه نقش دارند.
- عوامل آناتومیکی: وجود ناهنجاریهای مادرزادی یا اکتسابی در دستگاه ادراری مانند حالب دوگانه یا انسداد مجرای ادراری میتواند باعث ایجاد محیطی مستعد برای تشکیل سنگ شود.
- عوامل محیطی و سبک زندگی: رژیم غذایی نامناسب یکی از عوامل اصلی تشکیل سنگ کلیه است. مصرف زیاد نمک، پروتئین حیوانی، مواد غذایی حاوی اگزالات (مثل اسفناج و آجیل) و نوشابههای گازدار، خطر تشکیل سنگ را افزایش میدهد. کمبود آب و تعریق زیاد (به خصوص در مناطق گرم و خشک) باعث غلیظ شدن ادرار و در نتیجه تشکیل سنگ میشود. علاوه بر این، برخی داروها نیز میتوانند احتمال تشکیل سنگ را بیشتر کنند.
- عوامل ژنتیکی: داشتن سابقه سنگ کلیه در خانواده میتواند نشاندهنده وجود عوامل ژنتیکی که خطر ابتلا به این بیماری را افزایش میدهد، باشد. علاوه بر این، برخی اختلالات ژنتیکی خاص مانند سیستینوری، با اختلال در متابولیسم آمینواسیدها، باعث افزایش غلظت مواد معدنی در ادرار شده و مستقیماً در تشکیل سنگ دخیل هستند.
جراحی PCNL چیست؟
PCNL یا نفرولیتوتومی از طریق پوست برای درمان سنگهای کلیه به کار میرود و به عنوان یکی از روشهای موثر و کم تهاجمی در این زمینه شناخته میشود. مزایای این جراحی عبارتند از :
- کم تهاجمی بودن: در مقایسه با جراحی باز، برش ایجاد شده در PCNL بسیار کوچکتر می باشد. در نتیجه، دوره نقاهت کوتاهتر و درد کمتری را به همراه دارد.
- موثر بودن: این روش برای برداشتن سنگهای بزرگ و پیچیده بسیار موثر است.
- دقت بالا: با استفاده از دوربین، جراح میتواند با دقت بالایی سنگ را شناسایی و خارج کند.
- بستری کوتاهمدت: معمولاً بیماران پس از چند روز میتوانند از بیمارستان مرخص شوند.

سنگ کلیه
روش انجام جراحی
جراحی PCNL روشی است که برای برداشتن سنگهای کلیه از طریق یک برش کوچک در پشت بدن انجام میشود. مراحل کلی این جراحی به شرح زیر است:
- بیهوشی: قبل از شروع جراحی، بیمار تحت بیهوشی عمومی یا موضعی قرار میگیرد.
- ایجاد برش: جراح یک برش کوچک (حدود 1 سانتیمتر) در قسمت کمر، در نزدیکی کلیه ایجاد میکند.
- وارد کردن لوله هدایت: با استفاده از ابزارهای مخصوص، یک لوله توخالی و باریک به نام هدایتگر از طریق برش ایجاد شده وارد کلیه میشود.
- گسترش فضای کاری: با تزریق مایع استریل، فضایی در داخل کلیه ایجاد میشود تا جراح بتواند به راحتی ابزارهای جراحی را وارد کند.
- شکستن سنگ: با بهرهگیری از تکنولوژی لیزر یا اولتراسوند، سنگ کلیه به تکههای ریز تبدیل میشود.
- خارج کردن سنگ: قطعات کوچک سنگ از طریق لوله و برش ایجاد شده از بدن خارج میگردند.
- بستن برش: پس از اتمام عمل، برش با بخیه بسته میشود و روی آن پانسمان قرار میگیرد.
چه کسانی باید جراحی PCNL انجام دهند؟
به طور کلی، افرادی که ممکن است کاندیدای مناسبی برای جراحی PCNL باشند عبارتند از:
- سنگهای بزرگ کلیه: سنگهایی که بزرگتر از اندازه خاصی باشند و با روشهای دیگر قابل درمان نباشند.
- سنگهایی که در قسمت فوقانی کلیه قرار دارند: دسترسی پیدا کردن به این سنگ ها با استفاده از روشهای دیگر دشوار است.
- سنگهایی که به سنگ شکنی جواب نمیدهند: اگر سنگهای کلیه با روش سنگ شکن از بین نروند، PCNL میتواند گزینهی مناسبی باشد.
- سنگهایی که محل اتصال لوله حالب به لگنچه کلیه را میبندند: در این حالت، PCNL میتواند برای باز کردن انسداد و خارج کردن سنگ استفاده شود.
- عفونتهای مکرر ناشی از سنگ کلیه: اگر سنگ کلیه عفونتهای مکرر را در پی داشته باشد، ممکن است پزشک جراحی PCNL را توصیه کند.
عوارض احتمالی
جراحی PCNL مانند هر عمل جراحی دیگری، با عوارضی همراه است، اما خوشبختانه، با توجه به پیشرفتهای پزشکی و مهارت جراح، احتمال بروز عوارض جدی بسیار کم می باشد. از جمله شایعترین عوارض این جراحی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

PCNL
- خونریزی: اندکی خونریزی بعد از عمل طبیعی است، اما در برخی موارد این احتمال وجود دارد که خونریزی بیشتری رخ دهد.
- عفونت: عفونت یکی از عوارض رایج این جراحی می باشد که با مصرف آنتیبیوتیک می توان تا حد زیادی آن را کنترل کرد.
- درد: درد در ناحیه برش پس از عمل طبیعی است و با داروهای مسکن می توان آن را تقلیل داد.
- تجمع خون: در برخی موارد ممکن است خون در اطراف کلیه جمع شود که با درمانهای ساده قابل رفع است.
برخی از عوارض نادر این جراحی نیز عبارتند از:
- در موارد بسیار نادر ممکن است به اندامهای مجاور مانند روده بزرگ یا عروق خونی آسیب برسد.
- گاهی اوقات به دلیل پیچیدگی عمل یا شرایط خاص بیمار، انجام جراحی باز ضروری میشود.
- در برخی موارد این احتمال وجود دارد که تمام سنگ از کلیه خارج نشود و نیاز به درمانهای تکمیلی باشد.
جراحی PCNL در کلینیک اورولوژی دکتر آرش رنجبر
جراحی PCNL یک عمل پیچیده است که مستلزم مهارت و تجربه بالای پزشک متخصص اورولوژی است. پزشک با تشخیص دقیق نوع سنگ، محل قرارگیری آن و انجام دقیق مراحل مختلف عمل، نقش بسیار حیاتی را در موفقیت آمیز بودن جراحی و بهبود سریع بیمار ایفا میکند. علاوه بر موارد ذکر شده، مراقبتهای پس از عمل نیز از اهمیت بالایی برخوردار است و پزشک با تجویز داروهای مناسب، کنترل عوارض احتمالی و پیگیری روند بهبودی، به بیمار کمک میکند تا به سرعت و به طور کامل مداوا شود.
برای انجام جراحی PCNL، کلینیک اورولوژی دکتر رنجبر می تواند بهترین انتخاب باشد. دکتر رنجبر با سالها تجربه و تخصص در زمینه جراحیهای پیچیده اورولوژی، به ویژه PCNL، توانایی بالایی در تشخیص دقیق و درمان موثر سنگهای کلیه دارد.

جراحی PCNL در کلینیک اورولوژی دکتر آرش رنجبر
پیام شما