فتق چیست ؟ علائم و روش‌ های پیشگیری

2024-10-01 62view 0 دیدگاه

فتق چیست ؟ علائم و روش‌ های پیشگیری

هرنی (فتق) چیست؟

هرنی یا فتق به بیرون‌زدگی بخشی از یک اندام داخلی از محل طبیعی خود گفته می‌شود. معمولاً این اتفاق زمانی که یک بافت یا اندام از طریق یک نقطه ضعیف در دیواره عضلانی بدن به بیرون فشار می‌آورد، رخ می‌دهد. این نقطه ضعیف می‌تواند در هر جایی از بدن ایجاد شود، اما شایع‌ترین مکان‌ها برای بروز هرنی، ناحیه شکم، کشاله ران و ناف هستند.

هرنی یا فتق

فتق‌ها انواع مختلفی دارند که بر اساس محل بروز و نوع بافت درگیر طبقه‌بندی می‌شوند. برخی از انواع شایع فتق عبارتند از:

• فتق کشاله ران: اغلب اوقات در ناحیه کشاله ران رخ می‌دهد.
• فتق نافی: در اطراف ناف ایجاد می‌شود و در نوزادان و کودکان شیوع دارد.
• فتق هیاتال: در دیافراگم (پرده عضلانی جداکننده قفسه سینه از شکم) رخ می‌دهد و می‌تواند بخشی از معده را به داخل قفسه سینه فشار دهد.
• فتق اینگوینال: شبیه به هرنی کشاله ران است اما در ناحیه داخلی ران رخ می‌دهد.
• فتق فمورال: در بالای کشاله ران و در مجاورت رگ ران ایجاد می‌شود.

علل ایجاد فتق چیست

• ضعف عضلات دیواره شکم: افزایش سن، سرفه مزمن، یبوست مزمن، چاقی، بارداری و برخی بیماری‌ها مانند آمفیزم می‌توانند باعث ضعف عضلات دیواره شکم شوند.
• افزایش فشار داخل شکم: فعالیت‌های سنگین، بلند کردن اجسام سنگین، سرفه شدید و یبوست فشار داخل شکم را افزایش می دهند و باعث ایجاد هرنی می شوند.
• زخم‌های جراحی قبلی: زخم‌های حاصل از جراحی ناحیه شکم می‌توانند نقاط ضعفی در دیواره شکمی ایجاد کنند.
• عوامل ژنتیکی: برخی افراد به دلیل عوامل ژنتیکی مستعد ابتلا به فتق هستند.

علائم فتق

علائم هرنی بسته به نوع، اندازه و محل آن متفاوت است. برخی از علائم شایع این بیماری عبارتند از:

• برجستگی یا برآمدگی در ناحیه آسیب دیده: این برآمدگی معمولاً هنگام ایستادن یا سرفه بزرگ‌تر و با دراز کشیدن کوچک‌تر می‌شود.
• درد یا ناراحتی: درد ممکن است خفیف یا شدید باشد و با فعالیت بدنی افزایش یابد.
• احساس سنگینی یا فشار در ناحیه آسیب دیده: بیمار در محل بروز فتق احساس فشار مازاد می کند.
• تهوع و استفراغ: در صورتی که هرنی بزرگ شود و روده را مسدود کند، ممکن است باعث تهوع و استفراغ شود.

راه های تشخیص فتق

روش های تشخیص هرنی بسته به نوع آن و علائم بیمار متفاوت هستند. از جمله ی این روش ها می توان به موارد زیر اشاره کرد.

راه های تشخیص هرنی

• پزشک با بررسی ناحیه آسیب‌دیده، به دنبال برآمدگی یا تورمی می گردد که با سرفه یا ایستادن بزرگ‌تر می شود. پزشک با فشار دادن آرام بر روی برآمدگی، قوام و اندازه آن را بررسی می‌کند. همچنین او ممکن است بر اساس تجربه تشخیص دهد که برآمدگی قابل کاهش است یا خیر.
• پزشک در مورد علائم بیمار، سابقه جراحی، فعالیت‌های فیزیکی، رژیم غذایی و سایر عوامل خطرناک مانند سرفه مزمن، یبوست و بارداری سوال خواهد کرد.
• سونوگرافی می‌تواند به پزشک کمک کند تا اندازه و محل هرنی را دقیق‌تر مشخص کند.
• سی تی اسکن به پزشک کمک می کند تا پیچیدگی فتق و وجود هرگونه عارضه را مورد بررسی قرار دهد.
• ام آر آی معمولاً برای فتق‌های پیچیده یا در مواردی که تشخیص با سایر روش‌ها دشوار است، استفاده می‌شود.
• در برخی موارد، برای ارزیابی عروق خونی در ناحیه هرنی، آنژیوگرافی مورد استفاده قرار می گیرد.
• لاپاراسکوپی یک روش جراحی کم‌تهاجمی است که در آن پزشک با استفاده از یک دوربین کوچک، داخل شکم را بررسی می‌کند. در برخی موارد، لاپاراسکوپی هم برای تشخیص و هم برای درمان فتق استفاده می‌شود.

درمان فتق

درمان اصلی هرنی جراحی است که به دو روش زیر انجام می شود.

• جراحی باز: در این روش جراح برای دسترسی پیدا کردن به برآمدگی، یک برش در ناحیه فتق ایجاد می‌کند. سپس برآمدگی را به داخل حفره شکمی برمی‌گرداند و با استفاده از بخیه یا پروتز، نقطه ضعف دیواره شکم را ترمیم می‌نماید.
• جراحی لاپاراسکوپی: در این روش، چندین برش کوچک در شکم ایجاد می‌شود و با استفاده از یک لوله باریک مجهز به دوربین و ابزارهای جراحی، عمل صورت می گیرد. این روش مزایایی مانند برش‌های کوچکتر، درد کمتر، بهبود سریع‌تر و عوارض کمتر را دارد.

انتخاب روش جراحی به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:

• نوع فتق: هرنی ‌های کوچک و ساده معمولاً با جراحی لاپاراسکوپی قابل درمان هستند، در حالی که فتق‌های بزرگ یا پیچیده ممکن به جراحی باز نیاز داشته باشند.
• وضعیت سلامت عمومی بیمار: بیمارانی که دارای بیماری‌های مزمن یا مشکلات انعقادی هستند، ممکن است برای جراحی باز مناسب‌تر باشند.
• تجربه جراح: مهارت و تجربه جراح در انتخاب روش جراحی نقش مهمی دارد.

درمان فتق

عوارض عدم درمان

عدم درمان هرنی می‌تواند عوارض جدی و حتی تهدیدکننده ای ایجاد کند. برخی از مهم‌ترین عوارض عبارتند از:

• خشکی روده : در این حالت، بخشی از روده در داخل کیسه فتق گیر کرده و خونرسانی به آن قطع می‌شود. این وضعیت بسیار خطرناک است و می‌تواند منجر به مرگ بافت روده، عفونت و حتی سپسیس شود. علائم خشکی روده شامل درد شدید، تهوع، استفراغ، تب و تورم در ناحیه فتق است.
• عفونت: عفونت می‌تواند به دلیل ورود باکتری‌ها به داخل کیسه فتق رخ دهد. عفونت باعث درد، تب، قرمزی و تورم در ناحیه فتق می شود.
• انسداد روده: در برخی موارد، فتق انسداد روده را در پی دارد که منجر به درد شدید شکم، تهوع، استفراغ و عدم توانایی در عبور گاز یا مدفوع می‌شود.
• فتق احشایی: در این حالت، اندام‌های دیگری مانند مثانه یا تخمدان‌ها نیز ممکن است وارد کیسه فتق شوند که می‌تواند عوارض جدی ایجاد کند.

مراجعه به کلینیک اورولوژی دکتر آرش رنجبر برای درمان فتق

اگرچه فتق‌ها معمولاً توسط جراحان عمومی درمان می‌شوند، اما در برخی موارد خاص، اورولوژیست‌ها نیز ممکن است در درمان فتق نقش داشته باشند.

• فتق‌های ناحیه کشاله ران در مردان: بسیاری از فتق‌های کشاله ران در مردان رخ می‌دهند. از آنجایی که این ناحیه هم به سیستم ادراری و هم به سیستم تناسلی مرد نزدیک است، اورولوژیست‌ها به دلیل آشنایی کامل با آناتومی این ناحیه، می‌توانند در درمان این نوع فتق‌ها نقش داشته باشند.
• فتق‌های همراه با مشکلات ادراری: اگر فتق باعث ایجاد مشکلاتی در سیستم ادراری مانند انسداد مجاری ادرار یا بی اختیاری ادرار شود، اورولوژیست همزمان اقدام به درمان فتق و مشکل ادرار می کند.
• فتق‌های عودکننده: اگر فتق پس از یکبار عمل عود کند و نیاز به جراحی مجدد داشته باشد، اورولوژیست ممکن است برای درمان آن انتخاب شود.

اگر به دنبال درمان تخصصی و حرفه‌ای برای فتق هستید، کلینیک دکتر آرش رنجبر با سال‌ها تجربه در زمینه جراحی‌های اورولوژیک، گزینه‌ی مطمئنی برای شما خواهد بود. در این کلینیک استفاده از روش‌های جراحی کم‌تهاجمی مانند لاپاراسکوپی، شرایط را برای بهبود سریع‌تر و کاهش عوارض جانبی بیماران فراهم کرده است. از طرف دیگر محیط آرام و مجهز کلینیک نیز به کاهش استرس و افزایش رضایت بیماران کمک می‌کند.

مراجعه به کلینیک اورولوژی دکتر آرش رنجبر برای درمان فتق